ÅRSMELDING OG REKNESKAP2025

Sogn Sparebank er ein sjølvstendig sparebank i Eika-alliansen og tilbyr banktenester, forsikring og verdipapirhandel. Sogn Sparebank er notert på Oslo Børs med eigenkapitalbevis.

Marknaden for Sogn Sparebank innanfor bedriftsmarknaden er små og mellomstore verksemder i Sogn. Innafor privatmarknaden er banken landsdekkande, med fokus på vekstområde og store byar, men Sogn er det prioriterte marknadsområdet.

Sogn Sparebank er registrert og heimehøyrande i Noreg, med seks kontor i Sogn og eit kontor i Bergen. Banken har forretningsadresse Statsråd Evensensveg 8, 6885 Årdalstangen.

Rekneskapen gjeld for perioden 01.01.2025 til 31.12.2025. Rekneskapen vart vedteken av styret den 19. mars 2026.

Årsrekneskapen er utarbeida i samsvar med IFRS® Accounting Standards som godkjent av EU. Rekneskapen er avlagt basert på IFRS-standardar og fortolkingar obligatoriske for årsrekneskap som blir avlagt per 31.12.2025. Vidare er krava til tilleggsinformasjon i gjeldande lover og forskrifter for bankar ivareteke.

Rekneskapen er presentert i norske kroner, og alle tall er vist i heile tusen, med mindre anna er spesifisert i notane.

Nye standardar og fortolkingar som er tekne i bruk frå og med rekneskapsåret 2025

Det er ikkje teke i bruk nye IFRS-standardar eller IFRIC-fortolkingar frå og med rekneskapsåret 2025 som har hatt vesentleg påverknad på banken sitt rekneskap.

IFRS 18 vil tre i kraft 1. januar 2027. Standarden vil erstatte IAS 1 og innføre nye krav som skal bidra til å betre korleis verksemder formidlar finansielle resultat i rekneskapen, med særleg vekt på resultatrekneskapen og rapportering av finansielle resultat. Det er ikkje venta at standarden vil ha nokon finansielle effektar for banken, sidan IFRS 18 gjeld presentasjon og opplysningskrav i rekneskapen. Banken har starta arbeidet med å analysere verknadene av den nye standarden.

Det er elles ingen nye IFRS-standardar eller IFRIC-fortolkingar som enno ikkje har tredd i kraft, og som er venta å få vesentleg innverknad på banken sin rekneskap i komande periodar.

Sogn Sparebank utarbeider ikkje konsernrekneskap for 2025. Dotterselskap Sogn Sparebank Eigedom AS (dotter) og Sogn Forsikring AS (tilknytt selskap) har ikkje vesentleg omsetnad.

Driftssegmenta blir rapportert slik at dei er i samsvar med rapporterbare segment i den interne rapporteringa i Sogn Sparebank.

Renteinntekter og rentekostnadar knytte til eigendelar og forpliktingar som blir målte til amortisert kost, blir innrekna i resultatrekneskapen ved bruk av effektiv rentemetode. Den effektive renta blir fastsett ved diskontering av kontraktsfesta kontantstraumar innanfor forventa løpetid. Metoden inneber løpande inntektsføring av nominelle renter, med tillegg av amortisering av etableringsgebyr. Dersom eit utlån er nedskrive som følgje av verdifall (inngår i steg 3), blir renteinntekter inntektsførte som effektiv rente, berekna på nedskrivne forventa kontantstraumar. Gebyr knytte til rentebærande instrument inngår i utrekninga av effektiv rente og blir resultatførte tilsvarande.

Renteinntekter på rentebærande finansielle instrument som blir målte til verkeleg verdi over ordinært resultat, samt til verkeleg verdi over andre inntekter og kostnadar blir òg målte etter effektiv rentemetode og klassifiserte som renteinntekt. Realiserte gevinstar og tap, samt endringar i estimerte verdiar på finansielle instrument målte til verkeleg verdi over resultatet, inkludert utbyte, blir tekne med i resultatrekneskapen under «Netto gevinst/tap på finansielle instrument» i den perioden dei oppstår.

Gebyr og provisjonar blir resultatførte etter kvart som tenesta blir ytt. Gebyr for etablering av låneavtalar inngår i kontantstraumane ved utrekning av amortisert kost og blir inntektsførte under netto renteinntekter etter effektiv rentemetode. I andre driftsinntekter inngår mellom anna gebyr og provisjonar knytte til betalingsformidling, kredittformidling og verdipapirtenester.

Leigeinntekter blir inntektsførte løpande etter kvart som dei blir opptente.

Utbyte frå investeringar blir resultatført på det tidspunktet utbytet er vedteke på generalforsamlinga.

Klassifisering av finansielle instrument blir gjort på grunnlag av føremålet med anskaffinga og eigenskapane til instrumentet.

Finansielle eigendelar blir klassifiserte som:

• Finansielle instrument målte til amortisert kost (AC)

• Finansielle instrument målte til verkeleg verdi med verdiendring over ordinært resultat (FVTPL)

• Finansielle instrument målte til verkeleg verdi over andre inntekter og kostnadar (FVOCI)

Finansielle forpliktingar blir klassifiserte som:

• Finansielle forpliktingar målte til verkeleg verdi med verdiendringar over resultatet

• Andre finansielle forpliktingar målte til amortisert kost

Derivat og investeringar i eigenkapitalinstrument
Banken sin likviditetsportefølje er klassifisert til verkeleg verdi over resultatet i samsvar med den forretningsmodellen som styrer forvaltninga av likviditetsporteføljen (FVTPL). Eigenkapitalinstrument som er definerte som strategiske investeringar, er klassifiserte til verkeleg verdi med verdiendring over andre inntekter og kostnadar (FVOCI).

Banken har ingen derivatposisjonar på balansedagane som er inkluderte i denne rekneskapen.

Finansielle eigendelar som er gjeldsinstrument
For ordinære gjeldsinstrument blir målekategorien fastsett ut frå føremålet med investeringa. Gjeldsinstrument som inngår i ein portefølje med føremål om å ta imot kontraktsmessige kontantstraumar i form av renter og avdrag, skal målast til amortisert kost.

Gjeldsinstrument som inngår i ein portefølje med føremål både å ta imot kontantstraumar og å gjennomføre sal, skal målast til verkeleg verdi med verdiendringar over andre inntekter og kostnadar (FVOCI), med renteinntekt, valutaomrekningseffektar og nedskrivingar presenterte over ordinært resultat.

Instrument som i utgangspunktet skal målast til amortisert kost eller til verkeleg verdi med verdiendringar over andre inntekter og kostnadar (FVOCI), kan peikast ut til måling til verkeleg verdi med verdiendringar over resultatet dersom dette eliminerer eller vesentleg reduserer eit rekneskapsmessig misforhold (Fair Value Option/FVO). Renteinstrument i andre forretningsmodellar skal målast til verkeleg verdi over resultatet.

Ingen instrument som i utgangspunktet skal målast til amortisert kost eller til verkeleg verdi med verdiendringar over andre inntekter og kostnadar (FVOCI), er peika ut til måling til verkeleg verdi med verdiendringar over resultatet (Fair Value Option/FVO).

Val av forretningsmodell
Banken har høve til å overføre utlån med pant i bustadeigedom som har belåningsgrad under 75 % til Eika Boligkreditt AS. Utlån til og fordringar på kundar, både i privatmarknaden (PM) og bedriftsmarknaden (BM), inngår difor i ein portefølje som blir halden med føremål om berre å ta imot kontraktsmessige kontantstraumar i form av renter og avdrag, og blir såleis målte til amortisert kost (AC).

Innlån og andre finansielle forpliktingar
Finansielle forpliktingar blir målte til amortisert kost ved bruk av effektiv rentemetode. I kategorien finansielle forpliktingar målte til amortisert kost inngår mellom anna innskot frå og forpliktingar overfor kundar, samt rentebærande forpliktingar som sertifikat- og obligasjonsgjeld.

Utferda ansvarleg lån har prioritet etter all annan gjeld, og blir innrekna og målt på same måte som annan verdipapirgjeld. Anna finansiell gjeld blir målt til amortisert kost, der skilnader mellom motteke beløp, fråtrekt transaksjonskostnader, og innløysingsverdi blir fordelte over låneperioden ved bruk av effektiv rentemetode.

Modellen for nedskriving av finansielle eigendelar omfattar finansielle eigendelar som blir målte til amortisert kost eller til verkeleg verdi med verdiendringar over andre inntekter og kostnader.

Eit finansielt instrument som ikkje er kredittforringa, vil ved førstegongs balanseføring få ei tapsavsetning tilsvarande 12-månaders forventa tap, og bli klassifisert i steg 1. Tolv-månaders forventa tap er noverdien, fastsett ved bruk av effektiv rente, av det tapet som er forventa å inntreffe over levetida til instrumentet, men som kan knytast til misleghaldshendingar som inntreff dei første 12 månadene.

Dersom kredittrisikoen – vurdert som sannsynleg misleghald over attverande levetid for ein eigedel eller ei gruppe eigendelar – blir rekna for å ha auka vesentleg sidan førstegongs innrekning, skal det gjerast ei tapsavsetning tilsvarande noverdien, fastsett ved bruk av effektiv rente, av det tapet som er forventa å inntreffe over heile den forventa levetida til eigedelen, og eigedelen skal reklassifiserast til steg 2.

For utlån klassifiserte i høvesvis steg 1 og steg 2 blir renta berekna basert på brutto balanseført verdi, og tapsavsetninga er normalt modellbasert. Dersom det oppstår ei kredittforringing, skal instrumentet flyttast til steg 3, og tapsavsetningane blir normalt fastsette på individuell basis. For nærare omtale av nedskrivingsmodellen blir det vist til note 5.

Finansielle eigendelar blir frårekna når dei kontraktsmessige rettane til kontantstraumane frå dei finansielle eigedelane er utløpte, eller når føretaket overfører den finansielle eigedelen i ein transaksjon der heile eller tilnærma all risiko og fortenestemoglegheiter knytte til eigarskap av eigedelen blir overførte. Finansielle forpliktingar blir frårekna på det tidspunktet dei kontraktsmessige forpliktingane er innfridde, kansellerte eller utløpte.

Dersom det blir gjort modifiseringar eller endringar i vilkåra for ein eksisterande finansiell eigedel eller forplikting, blir instrumentet handsama som ein ny finansiell eigedel eller forplikting dersom dei reforhandla vilkåra er vesentleg ulike dei opphavlege vilkåra. Dersom vilkåra er vesentleg ulike, blir den gamle finansielle eigedelen eller forpliktinga frårekna, og ein ny finansiell eigedel eller forplikting blir innrekna. Generelt blir eit utlån vurdert som ein ny finansiell eigedel dersom det blir utferda ny lånedokumentasjon, samstundes som det blir gjennomført ny kredittprosess med fastsetjing av nye lånevilkår.

Dersom det modifiserte instrumentet ikkje blir vurdert å vere vesentleg ulikt det eksisterande instrumentet, blir instrumentet rekneskapsmessig rekna som ei vidareføring av det eksisterande instrumentet. Ved ei modifisering som blir rekneskapsført som ei vidareføring, blir dei nye kontantstraumane diskonterte med instrumentet si opphavlege effektive rente, og eventuell skilnad mot eksisterande balanseført verdi blir resultatført over ordinært resultat.

Eigendelar som vert overteke i samband med oppfølging av misleghaldne og nedskrivne engasjement, vert ved overtaking verdsett til verkeleg verdi. Slike eigendelar klassifiserast i balansen etter sin art. Etterfølgjande verdivurdering og klassifisering av resultateffektar følgjer prinsippa for den aktuelle eigendelen.

Finansielle eigendelar og finansielle forpliktingar motreknast og presenterast berre når banken har ein juridisk rett til å motrekne og når banken har til føremål å gjere opp på nettogrunnlag.

Inntekter og kostnadar motreknast ikkje med mindre det vert gjort krav om eller vert tillate i samsvar med IFRS.

Transaksjonar i utanlandsk valuta vert omrekna til kursen på transaksjonstidspunktet. Pengepostar i utanlandsk valuta vert omrekna til norske kroner ved å nytte kursen på balansedagen. Ikkje-pengepostar målt til historisk kurs uttrykt i utanlandsk valuta, vert omrekna til norske kroner ved å nytte valutakursen på transaksjonstidspunktet. Ikkje-pengeposter målt til verkeleg verdi uttrykt i utanlandsk valuta, vert omrekna til valutakursen fastsett på balansetidspunktet. Valutakursendringar blir resultatført løpande i rekneskapsperioden.

Rekneskapen presenterast i norske kroner, banken sin funksjonelle valuta.

Tilknytt selskap er ein eining der banken har betydeleg påverknad, men ikkje kontroll, over den finansielle og operasjonelle styringa (normalt ved eigardel på mellom 20 % og 50 %). Rekneskapen inkluderer ikkje banken sin del av resultat frå tilknytt selskap.

Pensjonskostnadar og -forpliktingar følgjer IAS 19. Banken har innskotsbasert ordning for alle tilsette. I tillegg har banken AFP-ordning. For innskotsordninga betaler banken innskot til privat administrerte livs- og pensjonsforsikringsselskap. Banken har ingen ytterlegare betalingsforpliktingar etter at innskota er betalt. Innskota vert kostnadsført fortløpande og rekneskapsførast som lønnskostnad. AFP-ordninga vert behandla rekneskapsmessig som innskotsordninga.

Ny informasjon etter balansedagen om selskapet si finansielle stilling på balansedagen, er teke omsyn til i årsrekneskapen. Hendingar etter balansedagen som ikkje påverkar selskapet si finansielle stilling på balansedagen, men som vil påverke selskapets finansielle stilling i framtida, er opplyst om dersom dette er vesentleg.

Kontantstraumoppstillinga vert utarbeidd med utgangspunkt i kontantstraumar frå operasjonelle-, investerings- og finansieringsaktivitetar etter direkte metode. Kontantstraumar frå operasjonelle aktivitetar er definert som alle inn- og utbetalingar frå utlåns- og innskotsverksemda mot kundar og kredittinstitusjonar, inn- og utbetalingar frå kortsiktige verdipapir, samt utbetalingar generert frå kostnader knytt til den ordinære operasjonelle verksemda. Investeringsaktivitetar er definert som kontantstraumar frå langsiktige verdipapirtransaksjonar, samt investeringar i driftsmidlar og eigedomar. Kontantstraumar frå opptak og nedbetaling av ansvarleg lån, og obligasjonsgjeld og eigenkapital er definert som finansieringsaktivitetar. Likviditetsbehaldning omfattar kontantar, fordring på Norges Bank og innskot i andre kredittinstitusjonar.

For individuelt vurderte utlån og for grupper av utlån som er identifiserte som usikre, blir det gjort ei berekning for å fastsetje verdien av utlånet eller av grupper av utlån. Store og særleg risikable, samt kredittforringa engasjement, blir gjennomgåtte kvartalsvis. Lån til privatpersonar blir gjennomgåtte når dei er misleghaldne og seinast etter 90 dagar, eller dersom dei har ein særleg dårleg betalingshistorikk. Berekningane byggjer på storleikar som er baserte på vurderingar, og desse påverkar kvaliteten på den berekna verdien.

Verkeleg verdi på finansielle instrument som ikkje er noterte i ein aktiv marknad (nivå 2 og 3), er fastsett ved bruk av verdsettingsteknikkar, og slike verdsettingar vil vere hefta med usikkerheit. Verdsettingsteknikkar (til dømes modellar) som er nytta for å fastsetje verkeleg verdi, blir vurderte periodisk opp mot verdiutviklinga for liknande instrument og gjennomførte transaksjonar i same instrument. I den grad det er praktisk mogleg, blir observerbare data nytta. For forhold som kredittrisiko, volatilitet og korrelasjonar må det likevel nyttast estimat. Endringar i føresetnadene for desse faktorane kan påverke verkeleg verdi på finansielle instrument. Sjå note 26 for sensitivitetsberekningar.

Kredittrisiko vert styrt gjennom banken sin kredittstrategi. Det er utarbeidd kreditthandbok med policyar, rutinar og administrativ fullmaktsstruktur for styring av kredittrisiko. Kreditthandboka klargjer mellom anna krav til dokumentasjon og betjeningsevne for kundar som får innvilga kreditt og krav til trygd for engasjementa. Risiko i porteføljen blir kontinuerleg overvaka for å avdekka sannsynet for misleghald, og for å kalkulere tap dersom misleghald inntreff.

Kredittrisikoen til banken er hovudsakleg små enkeltrisikoar mot privat- og bedriftskundemarknaden. Etablert risikohandtering skal sikre at kredittrisiko er i samsvar med banken sin risikovilje. Sjå note 5 for definisjonar og prinsipp.

Verdien av deponert trygd skal vere tilstrekkeleg til å sikre engasjementet ved eventuell realisering, både på kort og lang sikt. Sikkerheitsobjekt som er ukjende for banken, skal dokumentera verdien sin gjennom offentleg takst eller meklarvurdering der det er relevant.

Som trygd for banken si utlånsportefølje blir det hovudsakleg nytta:

• pant i fast eigedom
• registrerbart lausøyre, landbrukslausøyre og driftslausøyre
• fordringar og varelager
• pant i bankinnskot
• kausjon

Generelt vert det kravd trygd for alle typar lån, med unntak av lønskontokreditt.

Med omsyn til banken sin marknadsdel, er eksponeringa spreidd geografisk, sjå note 7. For å sikre diversifisering, er det gitt rammer for eksponering i bransjar, fylke og per kunde. Banken er ikkje generelt eksponert mot få, store næringskundar, sjå note 13 for talfesting av store engasjement.

Eit engasjement er definert som kunden sitt utlån, garantiar og unytta trekkrammer. Det utgjer banken sin maksimale kredittrisiko. Totale engasjement kjem fram i note 13 fordelt på sektorane næring og privat. Store engasjement blir rapportert på eigne lister og rapportar til styret. Administrasjonen har ansvar for å følgje opp utviklinga i store engasjement. Banken si utlånsverksemd vert styrt av adm. banksjef.

Banken ynskjer at porteføljen av finansielle instrument skal ha ein låg kredittrisikoprofil. Det blir fortrinnsvis investert i obligasjonar med fortrinnsrett, bankar, solide føretak og stat og statsgaranterte føretak. Kredittkvaliteten vert vurdert som tilfredsstillande. Banken har ikkje investeringar i verdipapir i framand valuta. Sjå note 2 for definisjonar og prinsipp, og note 6-13 for vurdering av kredittrisiko.

Likviditetsrisiko kan enkelt forklarast som banken si evne til å gjere opp eiga gjeld ved forfall. Når banken sine lånekundar ynskjer ei langsiktig finansiering, og banken sine innskotskundar vil disponera innskota sine med kort varsling, har banken ein likviditetsrisiko. Finansiering av dette gapet er gjort ved at banken har teke opp lån i den opne marknaden og avtalt trekkramme med DNB Bank ASA. Banken skal ikkje ha langsiktig trekkrett.

Banken sine rammer og retningslinjer for likviditetsrisiko speglar banken sin konservative risikoprofil på området. Banken sine innskot består primært av innskot frå heilkundar i banken sitt marknadsområde. Likviditetssituasjonen for banken er vurdert tilfredsstillande. Utviklinga av likviditetsrisikoen blir månadleg rapportert til styret, som karakteriserer risikoen som tilfreds-stillande. Sjå årsmeldinga for skildring av banken si styring av risiko, og note 14 for vurdering av likviditetsrisiko.

Marknadsrisiko er risikoen for tap og vinst i marknadsparameter som rente, valutakursar, aksje- eller råvareprisar. Marknadsrisiko er knytt til opne posisjonar i rente-, valuta og aksjeprodukt som er eksponert mot endra marknadsprisar i volatiliteten i prisar som rentesatsar, kredittspreader, valutakursar og aksjeprisar.

Marknadsrisiko som banken står overfor, er hovudsakeleg renterisiko og inkluderer potensielle svingingar i verdien av fastrenteinstrument eller finansielle instrument knytt til ein marknadsbenchmark (NIBOR flytande pengemarknadsrente) som følgje av endringar i marknadsrenter, og i framtidige kontantstraumar for finansielle instrument til flytande rente. Prisrisiko kjem av endringar i marknadsprisar, enten som følgje av spesifikke faktorar knytt til eit individuelt finansielt instrument eller utstedar, eller faktorar som påverkar alle instrument handla i ein marknad. Det kan til dømes handle om endringar i prisar eller volatilitet på aksjar eller aksjeindeksar. Rentepapir, aksjar og aksjefond er eksponert for denne risikoen. Det mest vesentlege av marknadsrisiko relaterer seg til verdipapirmarknaden representert ved eigne verdipapirbehaldningar. Hovudtyngda av porteføljen til banken er plassert i likvide obligasjonar med avgrensa risiko for store fall i marknadsverdien. Forvaltninga er underlagt rapporterings- og posisjonsrammer fastlagt av styret. Rammene skal avgrense risikoen, og desse rammene blir gjennomgått minst ein gong i året. Sjå note 17 og 18 for vurdering av marknadsrisiko.

Banken sin samla prisrisiko blir vurdert ut i frå stressscenario utarbeidd i tråd med tilrådingar frå Finanstilsynet.

Valutaeksponeringa til banken er låg. Banken har ikkje valutalån.

Banken er òg eksponert for renterisiko knytt til tap av rentenetto. Risikoen kjem fram som resultat av ulik rentebindingstid på ulike aktiva- og passivapostar i og utanfor balansen. Desse er obligasjonar, utlån til kundar, garantiar, innskot og verdipapirgjeld. Ei endring i marknadsrenta vil gi auke eller reduksjon i banken sin rentenetto som følgje av det. Sjå note 18 for talfesting av sensitivitet ved 1 % renteendring. Renteberande verdipapirplasseringar, utlån, innskot frå kundar, finansinstitusjonar og låneopptak i marknaden er alle knytt til flytande rente. Utanom balansepostar, gjeld det banken sitt løpande garantiansvar som er knytt til flytande rente. Renterisikoen blir kvartalsvis rapportert til styret. Ulik rentebinding og referanserenter på utlån og innlån gir utslag på rentenetto i banken. Renterisiko blir redusert ved at innlån og utlån i høg grad blir tilpassa same rentevilkår.

Den operasjonelle risikoen til banken er risiko for tap som følgje av utilstrekkelege eller sviktande prosessar eller system, menneskelege feil, eksterne hendingar og juridisk risiko. Denne type risiko og kjelder til tap ligg i den løpande drifta av banken. Banken har utarbeidd policyar, rutinar, fullmaktsstrukturar med vidare, som saman med veldefinerte og klare ansvarsforhold, er tiltak som reduserer den operasjonelle risikoen.

Styring av operasjonell risiko tek utgangspunkt i banken sin policy for operasjonell risiko og internkontroll. Det blir gjennomført risikovurderingar på overordna nivå. Hendingar som har påverka eller kan påverke banken si lønnsemd og/eller omdømme vert følgt systematisk opp. Det vert årleg gjort ein omfattande gjennomgang av operasjonelle risikoar og kontrolltiltak: løpande vurderingar av operasjonelle risikohendingar og iverksett risikoreduserande tiltak ved behov. Det er kvartalsvis rapportering av operasjonelle tapshendingar og internkontrollavvik til leiing og styret.

Strategisk/forretningsmessig risiko er risikoen for at verdiane av gjeld og eigendelar vert endra på grunn av endringar i eksterne forhold som marknadssituasjon eller reguleringar frå styresmaktene. Risikoen inkluderer òg omdømerisiko. Dette krev ei kontinuerleg vurdering av konkurransesituasjonen, banken sine produkt og endringar i banken sine rammevilkår. Styring og kontroll med banken sin forretningsrisiko er basert på banken sine policydokument vedtekne av styret. Alle tilsette i banken er pålagt å bidra til at kundane sine behov og rettar blir ivareteke på ein tilfredsstillande måte, med god fagleg og ryddig kundehandtering som sikrar at kundane kan ta bevisste og velinformerte val.

Målet til banken vedkomande kapitalforvaltning er å sikre framleis drift for å gi eigenkapitalbeviseigarane og kapitalfondet i banken ei god avkastning, og oppretthalde ein optimal kapitalstruktur for å redusere kapitalkostnadane. På denne måten kan banken gi utbyte på eigenkapitalbevis og bidra til utvikling av lokalsamfunna banken er ein del av.

Gjennom lovverket, er banken underlagt eit regelverk for minstekrav til NSFRing og soliditet. CEBS har utarbeidd retningslinjer for prosessar for styring av risiko og kapitalbehov i form av ICAAP. Styret har ansvaret for å initiere ICAAP-prosessen og kapitalplanlegginga, og set mål for eit kapitalnivå som er tilpassa banken sin risikoprofil og forretningsmessige rammevilkår. ICAAP-prosessen er ein integrert del av banken si samla risikostyring. Sjølv om Sogn Sparebank prisar inn ein forventa tapskostnad, må banken ha kapitalreservar for å dekke uventa tap. Gjennom ICAAP vert risikojustert kapital utrekna for alle risikoområde, og banken gjennomfører stresstesting for å identifisere forhold som kan påverke risikobildet og kapitaldekninga i negativ retning. Risikojustert kapital angir kor stort tap som kan oppstå under ekstreme forhold, og er ein sentral storleik i vurderinga av banken sitt behov for eigenkapital for å drive verksemda på ein forsvarleg måte. Den risiko-justerte kapitalen og lovmessige minstekrav vert samanhalden mot banken sin faktiske eigenkapital. Banken skal ha ein spreidd forfallsstruktur på innlåna sine. Kravet til LCR frå styresmaktene er 100 % pr, medan banken sin policy seier at banken skal ha ein LCR lik 110 %. Banken hadde LCR på 274 per 31.12.2025. Den ansvarlege kapitalen består av rein kjernekapital og anna kjernekapital (hybridkapital). Av resultatet som går til eigenkapitalbeviseigarane tek Sogn Sparebank sikte på at om lag 50 % av resultatet i høve til eigarbrøken vert utbetalt som utbyte, og resten vert lagt til utjamningsfondet. Resten av overskotet blir fordelt med omlag 90 % til sparebanken sitt fond, og omlag 10 % av resultatet blir tilført gåvefondet for tildelingar til allmennyttige føremål.

Risiko relatert til miljø, samfunnsansvar og selskapsstyring inngår i ESG risiko. Også klimarisiko omfattar risiko for auka kredittrisiko og finansielle tap for banken som følgje av klimaendringar. Banken føretek årleg gjennomgang av risiko der ESG og klimarisiko inngår. ESG-risiko er først og fremst relatert til bedriftsmarknaden og er ein del av kredittprosessen ved utlån. Det er både relatert til fysisk risiko, men også overgangsrisiko frå dagens situasjon til eit lågutsleppsamfunn.

Banken er lite eksponert mot mellom anna olje- og gassnæringa. Banken ser på bygg og anlegg og landbruk som dei sektorane som har høgst klimarisiko i banken sin portefølje. Samstundes er det mykje teknologisk utvikling og store moglegheiter for positiv påverknad i desse bransjane.

Compliancerisiko er risikoen for at banken pådreg seg offentlege sanksjonar/bøter eller økonomiske tap som følgje av manglande etterleving av lover og forskrifter. Banken vektlegg gode prosessar for å sikre etterleving av gjeldande lover og forskrifter. Styret vedtek banken sin compliancepolicy som skildrar hovudprinsippa for ansvar og organisering. Styret får også kvartalsvise compliancerapportar og med punkt for oppfølging. Det blir kontinuerleg arbeida med å vurdere beste tilpassing til nye reguleringar og nytt regelverk for både å ivareta etterleving og effektivitet i organisasjonen. Dette blir fortløpande inkludert i rutinar og retningslinjer.

Aktiviteten på complianceområdet er stor med stadig aukande krav, særleg knytt opp mot krava innan kvitvasking og personvern. Banken jobbar aktivt for å informere alle banken sine tilsette om implementering av rutinar og retningslinjer for å sikre etterleving, samt for å vidareutvikle heile organisasjonen sin kompetanse på området.

Føretak som deltar i samarbeidande gruppe skal foreta forholdsmessig konsolidering av eigarandelar i finansforetak som samarbeidet omfattar, jf. Finansforetaksloven § 17-13 (2) og utfyllande fastsetjingar i CRR/CRD-forskriftens § 16 (3) og §32 (4).

Sogn Sparebank deltar i samarbeidande gruppe med Eika Gruppen AS og Eika Boligkreditt AS. Eigarandelen i Eika Gruppen (2,23%), Eika Boligkreditt (0,79 %) og Kredittbanken (0,23 %) blir konsolidert med bankens kapitaldekning.

Sannsyn for mislighald blir brukt som mål på kredittkvalitet. Banken nyttar same modell for å estimere mislighaldssannsyn som resten av Eika-bankane. Nedskrivingsmodellen er beskriven i avsnittet under.

Nedskrivingsmodellen bereknar ei mislighaldssannsyn per kunde, som deretter blir tilordna ein risikoklasse. Banken deler porteføljen inn i tolv risikoklassar basert på PD for kvart enkelt kredittengasjement, sjå den underliggjande tabellen:

Bankens portefølje inndelt etter risikoklassar og steg er presentert i note 6.

Forventa kredittap (ECL) i steg 1 og 2 blir berekna som EAD × PD × LGD, neddiskontert med effektiv rente. Eika har utvikla eigne modellar for berekning av sannsyn for mislighald (PD) og tap gitt mislighald (LGD). Banken nyttar Eika si løysing for berekning av eksponering ved mislighald (EAD), vurdering av om eit engasjement har hatt vesentleg auke i kredittrisiko sidan første gongs innrekning, og sjølve berekninga av forventa kredittap (ECL).

Banken har definert mislighald i tråd med retningslinjene frå European Banking Authority for korleis bankar skal bruke mislighaldsdefinisjonen i kapitalkravsforordninga (CRR), samt presiseringar i CRR/CRD IV-forskrifta. Det går fram av desse reglane at ein kunde blir klassifisert som mislighalden dersom minst eitt av følgjande kriterium er oppfylt:

• Kunden har eit overtrekk som både overstig ei relativ og absolutt grense i meir enn 90 samanhengande dagar. For både PM- og BM-kundar er den relative grensa lik 1 % av kundens samla eksponeringar.
  • For PM-kundar / retail-kundar er den absolutte grensa lik 1 000 kroner.
  • For BM-kundar er den absolutte grensa lik 2 000 kroner.
• Det er vurdert som sannsynleg at kunden ikkje vil kunne innfri kredittforpliktingane sine ovanfor banken (unlikely to pay – UTP).
• Kunden er smitta av ein annan kunde som er i mislighald etter eitt av dei to første kriteriuma nemnde over.

Definisjonen av mislighald inneber innføring av ein karensperiode som medfører at kundar blir kategoriserte som mislighaldne ei tid etter at mislighaldet er brakt i orden. Karensperioden er tre månader etter friskmelding, med unntak av engasjement med forbearance-markering, der karensperioden er tolv månader.

EAD for avtalar i steg 1 består av uteståande fordring eller forplikting justert for kontantstraumar dei neste 12 månadene. For avtalar i steg 2 er EAD dei neddiskonterte kontantstraumane for den forventa levetida til avtalen.

For garantiar er EAD lik den uteståande forpliktinga på rapporteringsdatoen multiplisert med ein konverteringsfaktor på 1 eller 0,5, avhengig av type garanti. Ubrukte kredittar har EAD lik uteståande ubrukt kredittramme på rapporteringstidspunktet.

Forventa levetid på ei avtale blir berekna ut frå liknande avtalar si historiske gjennomsnittlege levetid.

Avtalar som blir modifiserte blir målte frå opphavleg innvilgingstidspunkt sjølv om avtalen får nye vilkår.

Estimat for LGD er basert på historiske tap i alle Eika-bankar for intervall av sikkerheitsdekning. Datagrunnlaget oppdaterast med tapshistorikk for nye periodar. Modellane skil mellom person- og bedriftskundar:

Personkundar

• Kundar med sikkerheit i fast eigedom
• Kundar med anna sikkerheit enn fast eigedom
• Kundar utan registrert sikkerheit

Bedriftskundar

• Kundar med sikkerheit
• Kundar utan sikkerheit

Verdien av sikkerheit er teke omsyn til og baserer seg på estimerte realisasjonsverdiar.

Bankens PD-modell er utvikla av Eika Gruppen. PD-modellen estimerer sannsynet for mislighald ved å estimere statistiske samanhengar mellom mislighald og kunden sin finansielle stilling, demografiske data og betalingsåtferd.For delar av porteføljen blir det brukt policykoder når kundens risiko ikkje kan bereknast på ordinær måte, til dømes grunna kundetype eller hendingar. Kundar med policykode blir overstyrte til ei risikoklasse med ein førehandsdefinert PD.

Modellen skil mellom personkundar og bedriftskundar og måler mislighaldssannsyn dei neste 12 månadene (PD 12 mnd). Modellen består vidare av to undermodellar: ein åtferdsmodell og ein generisk modell, som blir vektlagde ulikt basert på tid som kunde og tid sidan siste kredittsjekk. Den generiske modellen blir berre brukt når kundeforholdet og tid sidan siste kredittsjekk er kortare enn ein gitt tidshorisont. Berre åtferdsmodellen blir brukt når kundeforholdet har vart lengre enn tidshorisonten. Elles blir ein kombinasjon av modellane brukt. For ikkje-gjenpartspliktige BM-kundar blir det alltid brukt ein kombinasjon av modellane dersom kundeforholdet har vart lengre enn ein gitt tidshorisont.

Åtferdsmodellen angir PD 12 mnd. basert på observert åtferd frå kundens konto, transaksjonar og produktbruk. Den generiske modellen angir PD 12 mnd. basert på offentleg informasjon. Den generiske modellen er utvikla av Dun & Bradstreet.

For bedriftskundar består den generiske modellen av fire undermodellar: enkeltpersonføretak (ENK), føretak der eigar direkte heftar for gjeld (ANS/DA), øvrige føretak med innlevert rekneskap og øvrige føretak utan rekneskap.

For personkundar består den generiske modellen av fem undermodellar, der fire er inndelte etter alder (18–26 år, 27–42 år, 43–65 år og 66+), og den siste omfattar personar, uansett alder, med minst éi aktiv betalingsmerknad.

Med utgangspunkt i PD 12 mnd. blir mislighaldssannsyn over engasjementets forventa levetid (PD liv) berekna med migrasjonsbasert framskriving og justeringar for framtidsforventningar. Modellane blir årleg validerte og rekalibrerte ved behov; ved forringing av modellane blir nye utvikla.

Vesentleg auke i kredittrisiko blir målt basert på utvikling i PD 12 mnd. og PD liv sidan første gongs innrekning.

For engasjement med opphavleg PD 12 mnd. mindre enn 1 %, er vesentleg auke definert som: PD 12 mnd > PD 12 mnd. ini + 0,5 % og PD liv > PD liv ini * 2

For engasjement med opphavleg PD12 mnd. over eller lik 1%, er vesentleg auke definert som : PD 12 mnd. > PD 12 mnd. Ini + 2% eller PD liv > PD rest liv*2

Det finst ingen karenskriterium for migrering, og engasjement vil dermed bli tilbakeført til steg 1 dersom PD-endringane ikkje lenger oppfyller krava til vesentleg auke i kredittrisiko.

Det er i tillegg to absolutte kriterium som alltid definerer ein vesentleg auke i kredittrisiko.

• Eigendelen har ikkje tapt kredittverdi, men det er gjeve betalingslette i samband med at kunden er i finansielle vanskar.
• Eigendelen har eit overtrekk på minimum 1.000 kroner i meir enn 30 samanhengande dagar.

IFRS 9 krev at framoverskuande informasjon blir inkludert i vurdering av forventa kredittap.

Forventningane til framtida er teke omsyn til gjennom ein makroøkonomisk regresjonsmodell for samsvarsvis PM og BM som vurderer endring i sannsynleg misleghald (PD) i tre scenario – basis (normal makroøkonomiske situasjon), nedside (vesentleg økonomisk nedgangskonjunktur) og oppside (eit scenario i høgkonjunktur). For å predikere framtidig konkurs- og mislighaldsnivå i basisscenarioet blir det brukt prognosar frå SSB for gjeldande makrovariablar(uavhengige variablane.

Opp- og nedsidescenario er kome til gjennom eit gitt tal standardavvik positivt eller negativt utslag i makrovariablane samanlikna med basisprognosen frå SSB. Ved vurdering av tal standardavvik utslag er det sett til Norges Bank og Finanstilsynets sine stresstestar, sett i samanheng med vektinga av scenarioet.

Scenarioa gjev følgjande sannsynleg vekting; basis 70 %, nedside 20 % og oppside 20 %. I alle tre scenarioa vert det anteke at økonomien vender tilbake til eit felles snitt mot slutten av ein femårs prognoseperiode.

Tabellen viser makromodellens forventa mislighaldsnivå samanlikna med dagens nivå for PM. Ein faktor på 1,6 tyder at kundene sin PD er venta å vere 60 % høgare enn dagens PD. Ein faktor på 0,3 tyder at PD er venta å vere 30 % av dagens nivå.

Tabellen viser makromodellen sitt forventa misleghaldsnivå samanlikna med dagens misleghaldsnivå BM.

Note 13 viser resultata av utvalde scenarioberekningar, mellom anna forventa kredittap dersom makrofaktorane i nedside- og oppsidescenarioa var nytta i berekningane.

Banken gjennomgår heile bedriftsporteføljen årleg, og store og særleg risikable engasjement blir gjennomgått løpande. Lån til privatpersonar blir gjennomgått når dei er mislighaldne eller dersom dei har dårleg betalingshistorikk. Ved estimering av nedskriving på enkeltkundar vurderer banken både aktuell og forventa framtidig finansiell stilling, og for engasjement i bedriftsmarknaden òg marknadssituasjonen for kunden, aktuell sektor og generelle marknadsforhold. For engasjement som blir vurderte for nedskriving i steg 3, gjer banken ei heilskapleg vurdering av tapsrisiko, der også klimarisiko inngår. Moglegheit for rekapitalisering, restrukturering og refinansiering blir òg vurdert. Den samla vurderinga av desse forholda blir lagt til grunn for estimering av framtidige kontantstraumar. Kontantstraumane blir som hovudregel estimerte over ein periode tilsvarande forventa løpetid for den aktuelle kunden. Nedskrivinga blir berekna i tre scenario: basis, oppside og nedside. Banken avset tap i steg 3 dersom kunden er kredittforverra. Ved vurdering av tapsavsetjinga er det knytt usikkerheit til estimering av tidspunkt og beløp for framtidige kontantstraumar, inkludert verdsetjing av sikkerheitsstillelse. Det blir vist til note 11 for oversikt over nedskriving på utlån og garantiar.

Alle engasjement klassifiserte som mislighaldne, i tråd med beskrivinga tidlegare i note 5, blir rapporterte i steg 3. Dette inneber òg at tilsvarande karenstid gjeld for engasjement i steg 3 før dei kan migrere til steg 2 eller steg 1.

Pr. 31.12.2025 utgjorde de 10 største konsoliderte kredittengasjementa i morbank 10,94 % (2024: 11,84 %) av brutto engasjement.

Banken har ingen konsoliderte utlånsengasjement som blir rapportert som stort engasjement, dvs. meir enn 10 % av kjernekapitalen. Det største konsoliderte kredittengasjementet utgjer 7,19 % av kjernekapitalen.

Den bokførte verdien av aksjeposten i Norway Best Group AS pr 31.12.2025 er på 65,7 mill. kroner som utgjer 5,20 % av ansvarleg kapital.

Nedskrivingar i steg 1 og 2 som berekna i nedskrivingsmodellen.

Scenarioet beskriv korleis nedskrivingane vil sjå ut med ei konstant ”forventning til framtida”. Det betyr at senarioet beskriv ei forventning om ”ingen endringar i økonomien” fram i tid. Senarioet kan med fordel nyttast til å vurdere konsekvensane av framtidsforventningane i dei geografiske områda eller bransjar, som har større justeringar.

Scenarioet behandlar alle fasilitetar med full løpetid og simulerer korleis nedskrivinga vil endrast viss alle fasilitetar brukar kontraktuell løpetid. Nedskrivingsmodellen nyttar for steg 1 eitt års løpetid, og for steg 2 ei gjennomsnittleg forventa løpetid ved berekning av nedskrivingar.

Endringa, som følgje av ein 10 % stigning i sannsynet for default scenarioet, viser effekten ved ein isolert stigning i 12 mnd. PD. Effekten er ein mogleg endring i stegfordeling og justering av ratingband til berekning på PD liv-kurva for kundar i steg 2. Senarioet gjenbereknar ikkje PD liv som avleia faktor for ikkje å øydeleggje effekten ved isolert endring av PD 12 mnd.

Endringa, som følgje av eit 10 % fall i sannsynet for default scenarioet, viser effekten ved eit isolert fall i 12 mnd. PD. Effekten er ei mogleg endring i stegfordelinga og justering av ratingband til berekning på PD liv-kurva for kundar i steg 2. Scenarioet gjenbereknar ikkje PD liv som avleia faktor for ikkje å øydeleggje effekten ved isolert endring av PD 12 mnd.

LGD, tap gitt mislighald, er endra slik at det simulerer ein nedgang i bustadprisar på 30 %, noko som vil gi betydelege tap ved realisasjon.

Scenarioet beskriv korleis nedskrivingane vil sjå ut med ein forventning til framtida berre basert på nedsidescenarioet.

Scenarioet beskriv korleis nedskrivingane vil sjå ut med ein forventning til framtida berre basert på oppsidescenarioet.

LGD, tap gitt mislighald, er endra slik at det simulerer ein nedgang i bustadprisar på 20 %, noko som vil gi betydelege tap ved realisasjon.